Jak wyjechać za granicę ze wspólnym dzieckiem, gdy oboje rodzice sprawują władzę rodzicielską, bez uznania tego za uprowadzenie?
Zastanawiasz się, w jaki sposób możesz legalnie wyjechać za granicę ze swoim dzieckiem? A może obawiasz się, że drugi rodzic może wyjechać z dzieckiem bez Twojej zgody? Czy przeprowadzka za granicę może zostać uznana za uprowadzenie dziecka? Ten artykuł wyjaśnia kluczowe aspekty prawne dotyczące tego zagadnienia.
Aby uniknąć uznania przeprowadzki za uprowadzenie dziecka, należy przestrzegać określonych zasad. W artykule omawiamy proces legalnej przeprowadzki, koncentrując się na pisemnej zgodzie drugiego rodzica, zasadzie dobra dziecka oraz jurysdykcji – czyli który kraj będzie odpowiedzialny za rozstrzyganie ewentualnych sporów dotyczących opieki nad dzieckiem po jego przeprowadzce.
Artykuł opiera się na wyroku sądu rejonowego, który rozstrzygał kwestię legalności przeprowadzki rodzica z dzieckiem za granicę oraz ustalał, który kraj posiada jurysdykcję – Norwegia czy Polska. Adwokat Aleksandra Łukasik reprezentowała rodzica przenoszącego się z Norwegii do Polski i wygrała sprawę w sądzie. Wyjazd nie został uznany za uprowadzenie rodzicielskie, dziecko nabyło stałe miejsce zamieszkania w Polsce, a jurysdykcję nad sprawą uzyskała Polska.
Pisemna zgoda – kluczowy czynnik
W konkretnej sprawie sąd rejonowy analizował, czy przeprowadzka dziecka mogła zostać uznana za uprowadzenie. Kluczowe czynniki, które wpłynęły na decyzję sądu, obejmowały:
- Podpisanie zgody na przeprowadzkę (flyttemelding), wskazującej, że przeprowadzka ma charakter stały.
- Uwierzytelnienie zgody poprzez dokumenty tożsamości obojga rodziców.
- Pisemna dokumentacja mająca większą wagę niż ustne oświadczenia, np. twierdzenia, że przeprowadzka miała być tymczasowa.
- Powiadomienie szkoły o przeprowadzce dziecka
Sąd uznał, że pisemna zgoda i dokumentacja mają kluczowe znaczenie przy ocenie legalności przeprowadzki. Aby legalnie wyjechać z dzieckiem za granicę na stałe, konieczne jest uzyskanie pisemnej zgody drugiego rodzica.
Jurysdykcja w sprawach dotyczących opieki nad dzieckiem
W omawianym wyroku poruszono kwestię jurysdykcji. Sąd musiał rozstrzygnąć, który kraj – Polska czy Norwegia – ma kompetencje do rozpatrywania sprawy o podział opieki nad dzieckiem.
Główna zasada stanowi, że jurysdykcję sprawuje państwo, w którym dziecko ma miejsce zwykłego pobytu. Zasada ta jest ugruntowana w § 82 barneloven oraz Konwencji haskiej. Sąd podkreślił, że rzeczywiste miejsce pobytu dziecka ma większe znaczenie niż adres zameldowania w rejestrze ludności (Folkeregisteret).
Sąd odnosił się także do orzecznictwa UE w celu określenia definicji „miejsca zwykłego pobytu” dziecka. Brano pod uwagę czynniki takie jak czas spędzony w Norwegii i Polsce, integrację dziecka w nowym miejscu (szkoła, znajomi), stabilność sytuacji życiowej oraz preferencje dziecka. W rozpatrywanej sprawie dziecko mieszkało w Polsce przez 13 miesięcy, uczęszczało do szkoły, a rodzic pracował tam na stałe. Sąd uznał, że centrum życia dziecka przeniosło się do Polski, więc to Polska ma jurysdykcję nad sprawą.
Jak długo dziecko musi mieszkać za granicą, aby jurysdykcja mogła zostać przeniesiona?
Zgodnie z Konwencją haską, jeśli dziecko zostało bezprawnie uprowadzone i minęło mniej niż 12 miesięcy, jurysdykcja pozostaje w kraju pochodzenia. Po upływie roku jurysdykcja może zostać przeniesiona do nowego kraju, pod warunkiem, że dziecko się tam osiedliło i uprowadzenie nie miało miejsca.
Ocena kryminalna uprowadzenia dziecka
Zgodnie z art. 261 kodeksu karnego, wywiezienie dziecka za granicę w celu uniemożliwienia kontaktu z drugim rodzicem lub wykonania władzy rodzicielskiej może być przestępstwem. Jednak sąd uznał, że pozwany nie może zostać ukarany, ponieważ istniała pisemna zgoda drugiego rodzica na przeprowadzkę.
Zasada dobra dziecka
Sąd ocenił także zgodność przeprowadzki z zasadą dobra dziecka, wynikającą z Konwencji haskiej i Konwencji o prawach dziecka. W ocenie uwzględniono integrację dziecka w nowym kraju (szkoła, życie społeczne), jego preferencje dotyczące miejsca zamieszkania oraz stabilność sytuacji życiowej.
Podsumowanie
Aby legalnie wyjechać za granicę z dzieckiem przy wspólnej władzy rodzicielskiej, należy zapewnić:
- Pisemną zgodę drugiego rodzica.
- Miejsce zwykłego pobytu dziecka – po roku w nowym kraju jurysdykcja może zostać przeniesiona.
- Dobro dziecka – sąd ocenia jego integrację i stabilność życiową.
- Zgodność z Konwencją haską – kraj zwykłego pobytu dziecka ma jurysdykcję nad sprawą.
Spełnienie tych warunków minimalizuje ryzyko uznania przeprowadzki za uprowadzenie dziecka.
Autorki artykułu:
Adv. Aleksandra Lukasik
Juridisk assistent Karolina Sun
Specjalizujemy się w sprawach na gruncie konwencji haskiej.
Zapraszamy do kontaktu: 0047 94001000 lub post@nb-advokat.no
